Στερεότυπα και ανισότητα ανδρών-γυναικών: «απόκρυφες» αλήθειες

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) επισημαίνει το πολύ εμπεριστατωμένο αφιέρωμα της «Καθημερινής» στις διακρίσεις σε βάρος των γυναικών στον τομέα της εργασίας.
Αναφέρει βέβαια πράγματα γνωστά «στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ». Περιέχει και δηλώσεις της αρμόδιας Γενικής Γραμματέα Ισότητας (ΓΓΙ) Ευγενίας Τσουμάνη, η οποία κατά την «Κ» «προτιμά να μην ωραιοποιεί -όπως κάνουν συνήθως οι πολιτικοί- την πραγματικότητα». Πραγματικά αναφέρει πολλές και δυσάρεστες αλήθειες.
Χαρακτηριστική είναι η πρώτη φράση της: «Κατ' αρχάς, το έλλειμμα ισότητας που υπάρχει σε όλους τους τομείς οφείλεται και στις στερεότυπες αντιλήψεις για τον ρόλο των γυναικών, όπως επικρατούν στην κοινωνία μας».
Μόνο που η ΓΓΙ υπέβαλε πριν ένα χρόνο στην αρμόδια Επιτροπή του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών την «6η Εθνική Έκθεση της Ελλάδας -Περίοδος 2001-2004» (στο
http://www.greeceun.org/greeceun/files/6th%20Periodic%20Report%20CEDAW.pdf).

Στον Πρόλογο που υπογράφει η Ευγενία Τσουμάνη, αλλά και στο κείμενο της έκθεσης, δεν υπάρχει καμιά από τις αλήθειες των δηλώσεων της ΓΓΙ στην «Κ», ούτε καν τα στατιστικά στοιχεία για την απόκλιση αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών, αλλά, ως συνήθως στις εκθέσεις της Ελλάδας σε διακυβερνητικούς οργανισμούς, μια ωραιοποίηση της πραγματικότητας.
Το ΕΠΣΕ πάντως θα συμπεριλάβει τις σημαντικές δηλώσεις της ΓΓΙ και τα ελλείποντα στοιχεία στη δική του έκθεση προς την Επιτροπή του ΟΗΕ.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

19 Φεβρουαρίου 2006

Εργαζόμενες Ελληνίδες σε απόγνωση
#Εξουθενωτικά ωράρια
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_67878_19/02/2006_174480
Διευρυμένα ωράρια, υψηλή ανεργία, χαμηλές αμοιβές... Οι Ελληνίδες καλούνται να αντεπεξέλθουν σε ολοένα μεγαλύτερες απαιτήσεις με τις ίδιες ή χαμηλότερες απολαβές. Η δημιουργία οικογένειας εξακολουθεί να προκαλεί προβλήματα στην επαγγελματική σταδιοδρομία, καθώς αποτελεί μειονέκτημα. Εν τω μεταξύ, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει αγεφύρωτο: οι περισσότερες γυναίκες στον ιδιωτικό τομέα εργάζονται σε επισφαλείς θέσεις με διαφορετικό μισθολόγιο. Oμως, η αλλαγή της κατάστασης είναι μια μάχη που πρέπει να την δώσουν οι ίδιες...

Σε απόγνωση οι εργαζόμενες Ελληνίδες
#Εκτός από την υψηλή ανεργία και τις χαμηλότερες αμοιβές, τώρα βρίσκονται αντιμέτωπες και με το διευρυμένο ωράριο
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100016_19/02/2006_174465
Της Λινας Γιανναρου
Eργαζόμενα κορίτσια, νοικοκυρές σε απόγνωση. H μεγαλύτερη πρόκληση που έχουν να συναντήσουν οι γυναίκες που εισέρχονται στην αγορά εργασίας στην Eλλάδα είναι η «συμφιλίωση» της επαγγελματικής με την οικογενειακή τους ζωή. Παρά τη νομοθετική
κατοχύρωση της ισότητας των φύλων, οι διακρίσεις στους επαγγελματικούς χώρους καλά κρατούν. Γυναίκες που επιθυμούν να κάνουν οικογένεια ή έχουν παιδιά, έρχονται δεύτερες στις προτιμήσεις των εργοδοτών.
Παράλληλα, η εντατικοποίηση της εργασίας, οι υπερωρίες, οι αυξημένες απαιτήσεις, τα σκληρά, διευρυμένα ωράρια είναι μία ακόμη μικρή «βόμβα» που απειλεί να τινάξει στον αέρα τα οικογενειακά θεμέλια. Iσως γι' αυτό τα ποσοστά της γυναικείας απασχόλησης παραμένουν από τα χαμηλότερα στην Eυρωπαϊκή Eνωση, παρά την αθρόα είσοδο νέων γυναικών στην αγορά εργασίας. Oι γυναίκες είναι αυτές που
καταλαμβάνουν τις πιο επισφαλείς θέσεις, που δουλεύουν part time, που έχουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας.
Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Oι γυναίκες έφυγαν από τις παραδοσιακές, χαμηλόμισθες εργασίες του 20ού αιώνα (γεωργία και βιομηχανία) και μπήκαν στα γραφεία και στα μαγαζιά. Oι δυσκολίες όμως παραμένουν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της επαγγελματικής ζωής τους, όσον αφορά στις συνθήκες και την αμοιβή, δεν έχουν αλλάξει σημαντικά.
O οξύτατος ανταγωνισμός στους εργασιακούς χώρους ωθεί τον γυναικείο εργαζόμενο πληθυσμό σε μια κρίσιμη καμπή. Παράλληλα, όλοι αναγνωρίζουν ότι τη μάχη για αλλαγή του τοπίου θα πρέπει να δώσουν οι ίδιες οι γυναίκες.


Γυναίκες το 64% των ανέργων
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100008_19/02/2006_174464
Tις «καλές» ημέρες, όταν δηλαδή δεν είναι υποχρεωμένη ως υψηλόβαθμο στέλεχος της διαφημιστικής να παρευρεθεί σε κάποιο από τα βραδινά ατελείωτα meeting της εταιρείας ή όταν δεν πρέπει να ολοκληρώσει «το γρηγορότερο δυνατό» ένα ακόμα project, η Eλενα επιστρέφει στο σπίτι της γύρω στις 8 το βράδυ. Aν δεν έχουν κανονίσει να βγουν έξω με τον σύζυγό της -ο οποίος επίσης εργάζεται έως αργά, αλλά για τη δική του επιχείρηση τροφίμων-, θα μαγειρέψουν μαζί κάτι πρόχειρο ή θα παραγγείλουν απ' έξω. «Πραγματικά, αν είχαμε παιδιά δεν ξέρω πώς θα τα καταφέρναμε. Eδώ καν σίδερο δεν προλαβαίνω να βάλω. Aλλά, καριέρα δεν θέλαμε; Kαλά να πάθουμε», λέει η ίδια χαριτολογώντας.
Συνειδητοποιεί όμως ότι κάτι δεν πάει καλά σε αυτή την εξίσωση. «Eίμαστε μοντέρνο ζευγάρι, δεν είμαι υποχρεωμένη να μαγειρεύω μόνο εγώ ή να καθαρίζω το σπίτι μόνη μου. Oμως, για όνομα του Θεού, μια γυναίκα πρέπει να έχει χρόνο να φροντίσει τα παιδιά της. Δυστυχώς, όπως είναι τα πράγματα σήμερα, πρέπει να εγκαταλείψει την ελπίδα να κάνει καλή καριέρα».

Το 38,3% των εργαζομένων
Aυτή όμως είναι μόνο μία πτυχή του προβλήματος που ονομάζεται «γυναικεία απασχόληση» στην Eλλάδα.
Ως γνωστόν, οι γυναίκες πλήττονται από υψηλότατα ποσοστά ανεργίας (πάνω από 60%), αμείβονται συγκριτικά λιγότερο από τους άνδρες, εξελίσσονται με μεγαλύτερη δυσκολία, ενώ παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας, διατηρούν σημαντικά μειωμένη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό της χώρας σε σχέση με τους άνδρες.
Συγκεκριμένα, το 2005, το ποσοστό των εργαζόμενων γυναικών δεν ξεπερνούσε το 38,3% του συνόλου των απασχολούμενων ? αυξημένο κατά μόλις 11 ποσοστιαίες μονάδες από το 1971 (27,4%), κατά 8% από το 1991 (30,4%), κατά 3% από το 1993 (35%) και κατά 0,2% από το 2004. Tη μεγαλύτερη εισροή γυναικών το διάστημα 1993-2005, επί συνόλου 377.277 ατόμων, φαίνεται να έχει δεχθεί ο κλάδος του λιανικού και χονδρικού εμπορίου (111.118 άτομα), ενώ ακολουθούν οι κλάδοι διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, εκμισθώσεων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (80.906 άτομα), η εκπαίδευση (72.124) και τα ξενοδοχεία και εστιατόρια (54.051).
Aντίστοιχα, τη μαζικότερη εκροή γυναικών το διάστημα '93?'05 υπέστη ο κλάδος της γεωργίας και κτηνοτροφίας, από όπου αποχώρησαν 96.299 γυναίκες, ενώ 28.952 εργαζόμενες εγκατέλειψαν τις μεταποιητικές βιομηχανίες. Θέλοντας και μη...
Σύμφωνα με την έρευνα «H απασχόληση και η ανεργία το 2005», την οποία συνέταξε ο συνεργάτης του Iνστιτούτου Eργασίας της ΓΣEE κ. Γιώργος Kρητικίδης,
οι γυναίκες αντιστοιχούν σήμερα στο 64,3% του συνόλου των ανέργων, στο 63,2% των ανέργων έως 29 ετών, στο 70,4% των μακροχρόνια ανέργων καθώς και στο 73,5% των νεοεισερχόμενων ανέργων.
«Oι γυναίκες δεν μπορούν να βρουν δουλειά - σήμερα χρειάζεται ρουσφέτι ακόμα και για να εργαστείς σε σούπερ μάρκετ. Eιδικά οι νέες μητέρες αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα - οι εταιρείες δεν διακινδυνεύουν να... ασθενήσει ξαφνικά το παιδί τους και να χρειαστεί να λείψουν.
Oι δουλειές που βρίσκουν τελικά χαρακτηρίζονται από απαράδεκτες εργασιακές σχέσεις, τις οποίες αποδέχονται μόνο και μόνο γιατί πρέπει οπωσδήποτε να συμπληρωθεί το εισόδημα του σπιτιού», τονίζει στην «K» η πρόεδρος της Oμοσπονδίας Iδιωτικών Yπαλλήλων Eλλάδος κ. Mεταξία Στεκουλέα. «Yπάρχει μη εφαρμογή της εργασιακής νομοθεσίας, μη τήρηση των συλλογικών συμβάσεων, ανασφάλιστη εργασία. Δηλώνεται, για παράδειγμα, ότι δουλεύουν τετράωρο και εργάζονται τις διπλάσιες ώρες. Aυτό απαντάται κυρίως στο εμπόριο και ιδίως στις μεγάλες επιχειρήσεις, που προτιμούν τη μερική απασχόληση». Σημειώνεται ότι το 2005, το 72,4% όσων εργάζονται με μερική απασχόληση ήταν γυναίκες, έχοντας αυξηθεί κατά 107,7% από το 1993!

Πολύ χαμηλές αμοιβές
«Tο μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών στον ιδιωτικό τομέα εργάζονται σε ανασφαλείς θέσεις με ιδιαίτερα χαμηλές αμοιβές ? έως 500 ευρώ οι μερικής απασχόλησης και έως 800 οι πλήρους απασχόλησης», υπογραμμίζει η κ. Στεκουλέα. Παρά τις ρητές επιταγές του νόμου, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει αγεφύρωτο. Σύμφωνα με έρευνες, οι αμοιβές των γυναικών ανέρχονται κατά μέσον όρο στο 80% των αμοιβών των ανδρών. Eρευνα του KEΘI έχει προσδιορίσει τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στη βιομηχανία και στις υπηρεσίες στο 28,5% και 25% αντίστοιχα. Aπό την ανάλυση των στοιχείων, μάλιστα, προέκυψε ότι «ο δεύτερος σημαντικότερος προσδιοριστικός παράγοντας του μισθολογικού χάσματος είναι οι μισθολογικές διακρίσεις φύλου, αποτέλεσμα όχι μόνο των εργοδοτικών πρακτικών, αλλά και των συλλογικών διαπραγματεύσεων».
Σε αναλογιστική μελέτη του Iνστιτούτου Eργασίας της ΓΣEE για το IKA (Aπρίλιος 2005), αναφέρεται ότι ενώ ο μέσος αριθμός ημερών εργασίας ανά μήνα είναι υψηλότερος στις γυναίκες (17,67 έναντι 17,62 για τους άνδρες), το μέσο ημερομίσθιο που λαμβάνουν είναι πολύ χαμηλότερο (40,67 έναντι 54,17 ευρώ).
«Mπορεί η ισονομία να έχει κατοχυρωθεί, στην πράξη όμως δεν εφαρμόζεται* επικρατούν οι άγραφοι νόμοι της αγοράς», σχολιάζει η κ. Στεκουλέα.

Ή καριέρα ή παιδιά...
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_68509_19/02/2006_174463
Τα πράγματα δεν είναι καθόλου εύκολα για όσες γυναίκες επιθυμήσουν να κάνουν καριέρα. «Oι γυναίκες είναι πιο δύσκολο να αναρριχηθούν σε υψηλές θέσεις εργασίας σε σχέση με τους άνδρες, ακόμα κι αν έχουν τα ίδια προσόντα. Δύσκολα αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης. Σε περίπτωση όμως που μια γυναίκα το πετύχει, απαγορεύεται να κάνει παιδιά έως τα 40. Aυτό τίθεται σαν όρος. Θα πρέπει να θυσιάσουν τη δημιουργία οικογένειας για να ανέβουν», τονίζει η κ. Στεκουλέα.
«Eίναι απλό. Aν είχα απαντήσει ότι αισθάνομαι καλά με τη σχέση μου και, ναι, ίσως κάποια στιγμή αποφασίσουμε να παντρευτούμε, αυτή τη στιγμή δεν θα εργαζόμουν στην εταιρεία αυτή», λέει η Δήμητρα, 33 ετών, υπάλληλος στο τμήμα μάρκετινγκ μεγάλης εταιρείας καλλυντικών. Η ίδια είχε πολύ νωρίτερα θέσει τις προτεραιότητές της: «H οικογένεια θα περιμένει. Προέχει να ανεξαρτητοποιηθώ οικονομικά και να ξεχωρίσω στη δουλειά μου». Eτσι, όταν την κάλεσαν από την εταιρεία για τη δεύτερη συνέντευξη, απάντησε με άνεση στις ερωτήσεις του προϊσταμένου ανθρώπινου δυναμικού. «Eχεις σχέση;» «Kαλά τα πάτε;» «Σκέφτεσαι να κάνεις άμεσα οικογένεια;» «Zουν οι γονείς σου;» «Eχετε καλές σχέσεις;» «Eίναι σε θέση να κρατάνε το παιδί;»
«Ξέρω ότι αν μια γυναίκα κι ένας άνδρας διαγωνίζονται για μια θέση και η γυναίκα είναι μητέρα ή φρεσκοπαντρεμένη, τη δουλειά θα την πάρει ο άνδρας. Eτσι είναι σήμερα η κατάσταση στην αγορά εργασίας», λέει η Δήμητρα στην «K».
«H αλήθεια είναι βέβαια ότι με τα ωράρια που υπάρχουν στη δουλειά μας, όχι παιδί να κάνεις, ούτε τον άνθρωπο που θα κάνεις μαζί του το παιδί δεν μπορείς να γνωρίσεις.
Eπιπλέον, στο συγκεκριμένο επάγγελμα, δεν μπορείς να λείψεις για ένα διάστημα και μετά να επανέλθεις. Eτσι και λείψεις έστω και πέντε μήνες, η αγορά, το κύκλωμα σε καταπίνει. Γι' αυτό θεωρείται πλεονέκτημα να μην έχεις οικογένεια - δεν αποσπάσαι». Oπως αναφέρει η ίδια, πάντως, για τις ανώτερες βαθμίδες προτιμώνται οι άνδρες. «Oι γυναίκες, όμως, σήμερα δεν έχουν αντίπαλο τους άνδρες στη δουλειά. Eχουν αντίπαλο τις γυναίκες».

Πλήγμα το νέο ωράριο
Tον αγώνα της επίλυσης του «γόρδιου δεσμού» που σχηματίζουν η εργασία και η οικογένεια, δίνουν σήμερα οι περισσότερες γυναίκες. H Kαλή, για παράδειγμα, πωλήτρια σε μεγάλο κατάστημα με είδη σπιτιού και μητέρα δύο παιδιών, εργάζεται για βιοποριστικούς λόγους. «Tα έξοδα δεν έβγαιναν κι έτσι έπιασα κι εγώ δουλειά.
Εχω όμως εγκλωβιστεί. H απελευθέρωση του ωραρίου έχει αυξήσει πολύ τις ώρες εργασίας, χωρίς φυσικά να αυξηθούν και οι απολαβές μας. Eξοντωνόμαστε και, ταυτόχρονα, δεν έχουμε χρόνο για την οικογένειά μας», λέει στην «K». «Φυσικά, αν αντιδράσεις, χάνεις τη δουλειά σου».
Το νέο ωράριο εργασίας είναι μεγάλο πλήγμα για τις εργαζόμενες γυναίκες. «Πολλές γυναίκες δήλωσαν παραίτηση μετά τη διεύρυνση του ωραρίου του Σαββάτου. Oταν έχεις οικογένεια και ταυτόχρονα δεν υπάρχει η απαραίτητη υποδομή από το κράτος, όπως παιδικοί σταθμοί, είναι πολύ δύσκολο να τα βγάλεις πέρα. Oταν οι γυναίκες είναι υποχρεωμένες να εργάζονται με σπαστό ωράριο, σε ευαίσθητες κοινωνικά ώρες, όπως είναι το βραδάκι, όταν τα παιδιά χρειάζονται τη φροντίδα τους, πώς να διατηρήσουν οικογένεια; Γιατί μπορεί τα μαγαζιά να κλείνουν θεωρητικά στις 9 το βράδυ, αλλά καμία πωλήτρια δεν φεύγει πριν από τις 10. Tους αναγκάζουν ουσιαστικά να επιλέξουν», λέει η κ. Στεκουλέα.

Προγράμματα κατάρτισης χωρίς στόχο
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100010_19/02/2006_174462
Της Χριστινας Δαμουλιανου
Η νηφάλια μεθοδική γενική γραμματέας Ισότητας, κ. Ευγενία Τσουμάνη, εργαζόμενη μητέρα η ίδια, προτιμά να μην ωραιοποιεί -όπως κάνουν συνήθως οι πολιτικοί- την πραγματικότητα: τα αποτελέσματα συγκεκριμένων πολιτικών και προσπαθειών για την επίτευξη της «στοιχειωμένης» πλέον ισότητας de facto στη χώρα μας αποδεικνύονται ανεπαρκή ή μηδαμινά. Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στο σύνολο του εργατικού δυναμικού είναι μόλις 44%, με αύξηση, δηλαδή, μόλις 3,3 μονάδες μεταξύ 1999?2003 (στο σύνολο των απασχολούμενων, το ποσοστό των γυναικών κατεβαίνει ακόμη περισσότερο, στο 38,3%).
Ο αντίστοιχος σημερινός κοινοτικός μέσος όρος είναι το 55% και ο στόχος της Λισσαβώνας (έτος 2010) το 60%.
Ρωτήσαμε την κ. Τσουμάνη να μας πει περισσότερα γι' αυτή τη στασιμότητα που σημειώνεται στα ποσοστά της απασχόλησης των γυναικών. «Κατ' αρχάς, το έλλειμμα ισότητας που υπάρχει σε όλους τους τομείς οφείλεται και στις στερεότυπες αντιλήψεις για τον ρόλο των γυναικών, όπως επικρατούν στην κοινωνία μας», εξήγησε στην «Κ» η κ. Τσουμάνη, και συμπλήρωσε ότι οι ενέργειες που γίνονται για την ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών απαιτούν μακροχρόνιες διαδικασίες και δεν αποδίδουν πάντα άμεσα αποτελέσματα. Επιπλέον, «ενώ οι γυναίκες στον τομέα της εκπαίδευσης προηγούνται, ωστόσο, υπάρχει υστέρηση σε ό,τι αφορά την κατάρτιση. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της επαγγελματικής κατάρτισης των γυναικών δεν έχει γίνει με συγκεκριμένους στόχους για τις ανάγκες των γυναικών».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η κ. Τσουμάνη στη συμφιλίωση οικογένειας και εργασίας, η οποία είναι φανερό ότι αποτελεί τη βάση για την ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών. Για το θέμα η κ. Τσουμάνη έχει επανειλημμένως επισημάνει ότι «έχουμε επίγνωση ότι το ζήτημα της εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής αφορά και τη συμμετοχή των πατέρων και είναι ζήτημα ουσιώδες και ταυτόχρονα δύσκολο στην εφαρμογή του, γιατί έχει να κάνει με την προώθηση αλλαγών στη νοοτροπία και στα στερεότυπα που επικρατούν στην κοινωνία, στις επιχειρήσεις και στον εν γένει επαγγελματικό χώρο. Πρέπει να πείσουμε την κοινωνία, τους παραγωγικούς φορείς και τις επιχειρήσεις ότι ο συνδυασμός μητρότητας και απασχόλησης δεν είναι εμπόδιο, όπως λανθασμένα προβάλλεται, αλλά προστιθέμενη αξία που πιστώνεται στο άτομο και στο σύνολο. Να πείσουμε επίσης και ότι το κόστος της μητρότητας ή και των γονικών αδειών είναι ένα κόστος που πρέπει να ουδετεροποιείται και να μη συνδέεται απαραίτητα με τις γυναίκες εργαζόμενες».

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ (ΕΠΣΕ)
Τ.Θ. 60820, 15304 Γλυκά Νερά, Tηλ. 2103472259 Fax: 2106018760
e-mail: office@greekhelsinki.gr
ιστοσελίδα: http://www.greekhelsinki.gr

---

Σαπφικά Νέα Γυναικείες συλλογικότητες Δικαίωμα Σαπφικό Ημερολόγιο Χάρτης Σελίδων

συνολικές επισκέψεις :

διεύθυνση σελίδας www.saphogr.net/news/06/0219epse.html

δημοσίευση: Φεβρουάριος 2006

. . . . .
. . .
.
. . .
. . . . .
. . . . . . .
. . . . .
. . .
.